بخش ۱۱ درس، رمز ۱۰۲، ۱۰۷، ۱۰۸، ۱۰۹، ۱۱۰، ۱۱۱، ۱۱۳، ۱۱۸، ۱۱۹، ۱۲۰ و ۲۲۵
بلاکچین و فناوری؛ بلوک، هش و اجماع به زبان ساده
بلاکچین جدا از خرید و فروش: بلوک و هش چیست، شبکه بدون مرکز چطور به توافق می‌رسد و این فناوری جز رمزارز کجا به کار رفته است؛ همراه با دیاگرام.
این بخش به پرسشی می‌پردازد که بیشتر آموزش‌ها از رویش می‌پرند: بلاکچین دقیقاً چه چیزی را ممکن می‌کند؟ پاسخ کوتاه این است که دفتری می‌سازد که هیچ‌کس به‌تنهایی نمی‌تواند گذشته‌اش را بی‌صدا عوض کند.
از کجا شروع کنید؟
درس اصلی این بخش، بلاکچین چیست به زبان ساده، از ریشهٔ تاریخی این ایده شروع می‌کند؛ ایده‌ای که سال‌ها پیش از بیت‌کوین در پژوهش‌های زمان‌مهر دیجیتال مطرح شده بود. بعد قدم‌به‌قدم نشان می‌دهد یک بلوک تازه چطور ساخته می‌شود، چرا هر بلوک اثر انگشت بلوک قبلی را نگه می‌دارد و شبکه بدون یک رئیس چطور دربارهٔ درستی داده توافق می‌کند.
اگر هنوز با خود رمزارز آشنا نیستید، بهتر است پیش از این بخش درس کریپتو چیست را بخوانید. برای دیدن یک شبکهٔ واقعی که همین قواعد را اجرا می‌کند، درس بیت‌کوین چیست را ببینید.
مفاهیم کلیدی این بخش
- هش و بلوک: هر بلوک چند رکورد و اثر انگشت بلوک قبلی را نگه می‌دارد.
- اثبات کار: شرکت‌کننده‌ها با صرف توان محاسباتی حق ساخت بلوک بعدی را به دست می‌آورند.
- اثبات سهام: دارایی قفل‌شده تعیین می‌کند چه کسی بلوک بعدی را تأیید کند.
- غیرمتمرکز بودن: تصمیم‌گیری میان شرکت‌کننده‌های زیاد پخش می‌شود، نه در یک نهاد.
- لایهٔ دو: شبکه‌ای روی بلاکچین اصلی که تراکنش‌های بیشتری را سریع‌تر پردازش می‌کند.
چرا این بخش جدا از سرمایه‌گذاری است؟
فهمیدن فناوری با تصمیم مالی فرق دارد. ممکن است بلاکچین را فناوری جالبی بدانید و هیچ‌وقت رمزارز نخرید؛ برعکسش هم ممکن است. این بخش فقط سازوکار را توضیح می‌دهد و دربارهٔ ارزش هیچ پروژه‌ای داوری نمی‌کند. اگر بعدها سراغ خرید رفتید، ترتیب درس‌های ایمنی و مدیریت ریسک را از دست ندهید.
درس‌ها و ابزارهای این بخش
-
رمز ۱۰۲ بلاکچین چیست به زبان ساده؛ راهنمای مصور
بلاکچین چیست؟ این راهنمای مصور مفهوم بلوک، هش و زنجیره را از پایه، مستقل از سرمایه‌گذاری، با مثال واقعی کاربردی فراتر از ارز دیجیتال توضیح می‌دهد.
-
رمز ۱۰۹ ماینینگ (استخراج) ارز دیجیتال یعنی چه و چطور کار می‌کند
ماینینگ ارز دیجیتال چیست؟ سازوکار استخراج بیت‌کوین، پاداش بلوک و هاوینگ، سختی شبکه، مصرف برق، استخرها و هزینه‌های آن را به زبان ساده بخوانید.
-
رمز ۱۱۰ اثبات کار (PoW) و اثبات سهام (PoS) چه فرقی دارند
تفاوت اثبات کار و اثبات سهام به زبان ساده: هر کدام چطور شبکه را امن نگه می‌دارد، ادغام اتریوم چه بود و استیکینگ چه ریسک‌هایی به همراه دارد.
-
رمز ۱۰۷ هش (Hash) در بلاکچین یعنی چه؛ اثر انگشت داده‌ها
هش چیست و چرا به آن اثر انگشت داده می‌گویند؟ ویژگی‌های تابع هش، تفاوت SHA-256 و Keccak-256 و نقش هش در زنجیر کردن بلوک‌ها را به زبان ساده بخوانید.
-
رمز ۱۱۳ قرارداد هوشمند (Smart Contract) چیست و چه ریسکی دارد
قرارداد هوشمند چیست، چطور روی اتریوم اجرا می‌شود و چرا یک باگ در کد می‌تواند دارایی کاربران را از بین ببرد؛ توضیح ساده همراه با نکته‌های پیش از تعامل.
-
رمز ۱۰۸ تأیید تراکنش بلاکچین چطور انجام می‌شود؛ از ممپول تا نهایی شدن
مسیر تراکنش بلاک‌چینی از ارسال تا ممپول و بلوک، معنای تأیید، دلیل معطل ماندن تراکنش و تفاوت نهایی شدن در بیت‌کوین و اتریوم به زبان ساده.
-
رمز ۱۱۹ هارد فورک چیست و چه فرقی با سافت فورک دارد
فورک یعنی تغییر قواعد یک بلاکچین؛ در این درس سافت فورک و هارد فورک، نمونه‌های واقعی اتریوم و بیت‌کوین و خطر کلاهبرداری با وعدهٔ ارز فورک را می‌بینید.
-
رمز ۱۱۸ لایهٔ ۱ و لایهٔ ۲ در بلاکچین چه فرقی دارند
این درس به زبان ساده توضیح می‌دهد که لایهٔ ۱ و لایهٔ ۲ بلاکچین چه فرقی دارند، رول‌آپ و لایتنینگ چگونه کار می‌کنند و پل و شبکهٔ اشتباه چه خطری دارند.
-
رمز ۱۲۰ تفاوت بلاکچین عمومی و خصوصی؛ بی‌مجوز یا مجوزدار
بلاکچین عمومی و خصوصی در این‌که چه کسی وارد شبکه می‌شود، بلوک می‌سازد و داده را می‌بیند فرق دارند؛ این درس تفاوت‌ها، کاربردها و راه سنجش ادعاها را می‌گوید.
-
رمز ۱۱۱ کارمزد شبکه (Gas Fee) چیست و چرا تغییر می‌کند
گس فی یا کارمزد شبکه چیست، چطور از واحد گس، کارمزد پایه و انعام ساخته می‌شود، چرا ناگهان بالا می‌رود و پیش از تأیید تراکنش چه چیزی را باید خواند.
-
رمز ۲۲۵ استخراج ابری (Cloud Mining) چیست و چرا اغلب پرریسک است
ماینینگ ابری چیست، چه فرقی میان مدل واقعی و طرح جعلی آن هست، پرونده‌های ثبت‌شده چه نشان می‌دهند و پیش از هر قرارداد چه چیزهایی را باید بررسی کرد.
پرسش‌های متداول
بلاکچین با رمزارز یکی است؟
نه. رمزارز یکی از کاربردهای بلاکچین است؛ این فناوری برای ثبت دادههای دیگر هم آزموده شده است. جزئیات در بلاکچین چیست آمده است.
برای فهم این بخش باید برنامهنویسی بلد باشم؟
نه. همهٔ مفاهیم با مثالهای روزمره توضیح داده شدهاند و اصطلاحها به واژهنامه پیوند دارند.
اثبات کار و اثبات سهام کجا توضیح داده شدهاند؟
در بخش مکانیزم اجماع درس بلاکچین چیست، همراه با تفاوت مصرف انرژی آنها.